1. Ünite: Yeni Dünya Düzenine Doğru (1919-1945)
SBAB3. Tarihsel Empati (SBAB3.1. Tarihsel Bağlamsallaştırma)
KB2.4. Çözümleme, KB2.14. Yorumlama
E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D1. Adalet, D15. Sevgi, D20. Yardımseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB5. Kültür Okuryazarlığı
ÇTDT.1.1. 1919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkilerini çözümleyebilme
a) 1919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkilerini belirler.
b) 1919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk tarihine etkileri ile dünya tarihine etkilerini ilişkilendirir.
ÇTDT.1.2. 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizleri tarihsel bağlamı içerisinde değerlendirebilme
a) 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizleri kanıtlara dayalı analiz eder.
b) 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizlerin yaşandığı dönemin koşullarını fark eder.
c) 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizlerin yaşandığı dönemin koşullarını günümüz koşullarıyla karşılaştırır.
ç) 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizleri ait olduğu dönemin koşulları içerisinde açıklar.
ÇTDT.1.3. 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin toplum hayatına etkilerini yorumlayabilme
a) 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkilerini inceler.
b) 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkilerini bağlamdan kopmadan dönüştürür.
c) 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkilerini yeniden ifade eder.
1919-1945 Yılları Arasındaki Siyasi Gelişmeler ve Askerî Mücadeleler
1919-1945 Yılları Arasındaki Sosyal ve Ekonomik Gelişmeler
1919-1945 Yılları Arasındaki Bilimsel, Teknolojik ve Kültürel Gelişmeler
doktrin, ekonomik buhran, emperyalizm, hiperenflasyon, ideoloji, mandater sistem, modernite, propaganda
Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; bilgi görseli, çalışma yaprağı ve performans görevi ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerden 1919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla bilgi görseli hazırlamaları ve sunmaları istenebilir. Hazırlanan bilgi görseli ve sunumu dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir. Öğrencilere 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizler ile ilgili farklı soru türlerinin yer aldığı çalışma yaprağı verilebilir.
Performans görevi olarak öğrencilerden 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin toplum hayatına etkilerine yönelik makale yazmaları istenebilir. Performans görevi; tarihsel bilginin doğruluğu, toplumsal etkinin yorumlanması, bilgiyi dönüştürme, kaynak kullanımı gibi ölçütlerden oluşan dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Aynı dereceli puanlama anahtarı, grupların hem kendi çalışmalarını hem de diğer grupların çalışmalarını değerlendirmelerinde öz değerlendirme ve akran değerlendirme formu olarak kullanılabilir.
Öğrencilerin I. Dünya Savaşı’nın sonuçları ile ilgili temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.
Ünite kapsamında öğrencilere aşağıdaki rehber sorular sorulabilir.
• I. Dünya Savaşı’nın siyasi ve askerî sonuçları neler olabilir?
• I. Dünya Savaşı’nın sosyal ve ekonomik sonuçları neler olabilir?
• I. Dünya Savaşı’nın teknolojik sonuçları neler olabilir?
Ünite kapsamında öğrencilerin aşağıdaki etkinlikleri yapmaları sağlanabilir.
• Öğrencilerden I. Dünya Savaşı’nın siyasi, askerî, sosyal, ekonomik ve teknolojik sonuçları ile ilgili zihin haritası hazırlamaları istenebilir.
• 1919’dan önce Türkiye’de ve dünyada adından söz ettiren bilim insanı, sanatçı, mimar ve yazarların eserlerine dair oluşturulan bulmacayı çözmeleri istenebilir.
Öğrencilerden Osmanlı Devleti’nde havacılığa yönelik yapılan çalışmaların günümüz Türk havacılık ve uzay sanayisinin gelişimine etkisini incelemeleri istenebilir.
Cumhuriyet Dönemi’nde havacılık alanında yapılan çalışmaların günümüzde hava ve uzay temelli savunma teknolojilerinin gelişimi açısından taşıdığı önemi açıklamaları istenebilir.
ÇTDT.1.1
Öğrencilerden kavram öğretim materyalleri üzerinden konu içeriğinde geçen kavramların anlamlarını açıklamaları istenir. Öğrenciler, Paris Barış Konferansı’nı ve buna giden süreçte imzalanan gizli antlaşmaları; I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan barış antlaşmalarını ve kalıcı barış arayışlarından biri olan Milletler Cemiyetinin kurulmasını; Locarno Antlaşması, Briand-Kellogg Paktı ve Litvinov Protokolü’nün imzalanmasını; SSCB’nin kurulması ve SSCB’nin kurulmasının Türk toplumlarında meydana getirdiği değişimi; Japonya’nın güçlenmesini; I. Dünya Savaşı ile II. Dünya Savaşı arasında etkili olan başlıca ideolojilerden sosyalizm, komünizm, faşizm ve Nazizm’i; II. Dünya Savaşı öncesi yaşanan gelişmeleri; II. Dünya Savaşı’nın nedenleri, II. Dünya Savaşı’nın başlaması ve savaşın seyrini değiştiren olaylardan Kuzey Afrika Harekâtı, Pearl Harbor Baskını, Stalingrad Kuşatması ve Normandiya Çıkarması’nı; savaş sırasında gerçekleştirilen önemli siyasi görüşmeler ile Hiroşima ve Nagazaki’ye atılan atom bombalarının yıkıcı etkilerini ve savaşın sona ermesini verilen farklı kaynaklar üzerinden inceler (SBAB2.3, E3.2). 1919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk ve dünya tarihine etkilerini belirler. Öğrencilerden devletler arasında savaşa neden olabilecek sorunları sağduyu ile çözmeye çalışmanın önemini Türk dış politikasından örneklerle açıklamaları istenir (D15.1). Modern kara, deniz ve hava hâkimiyeti teorilerine ilişkin bilgi kartları üzerinden öğrencilerin II. Dünya Savaşı’nın revizyonist devletleri tarafından benimsenen hâkimiyet teorilerini kavramaları sağlanır (OB1). Öğrencilerden 1919-1945 yılları arasındaki siyasi gelişmelerin ve askerî mücadelelerin Türk tarihine ve dünya tarihine etkileri arasındaki ilişkiyi ortaya koyan bilgi görseli hazırlamaları ve hazırladıkları bilgi görselini sunmaları istenir (SDB1.2).
ÇTDT.1.2
Öğrencilerin verilen farklı kaynaklar üzerinden 1929 Dünya Ekonomik Buhranı’nı ve buhranın Türkiye’ye etkilerini, II. Dünya Savaşı sırasında Mihver ve Müttefik devletler tarafından yapılan insan hakları ihlallerinin meydana getirdiği insani krizleri incelemeleri ve bunları kanıtlara dayalı analiz etmeleri sağlanır (SBAB2.3, OB1). Bu süreçte öğrencilerden hak ve özgürlüklerini bilmelerinin ve korumalarının önemini açıklamaları istenir (D1.1). Öğrenciler, yaptıkları analizlerden hareketle dönemin koşullarını fark eder ve 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin yol açtığı insani krizlerin yaşandığı dönemin koşullarını günümüz koşullarıyla karşılaştırarak bu krizleri ait olduğu dönemin koşulları içerisinde açıklar (E3.1, SDB3.3). Öğrencilere 1919-1945 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik gelişmelerin meydana getirdiği insani krizler ile ilgili soruların yer aldığı çalışma yaprağı verilir.
ÇTDT.1.3
Öğrenciler verilen farklı kaynaklar üzerinden savaş teknolojisi, sağlık, mimarlık ve sanat alanlarındaki gelişmeler ile radyo, sinema ve televizyonun propaganda amaçlı kullanımının toplum hayatına etkilerini inceler (OB1, OB5). İlgili dönemdeki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkilerini özetler. Bilimsel bilginin insanların ve toplumların yararına kullanılmasının önemini açıklar (D20.3). Ulaştıkları bilgilerden hareketle 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkilerini nesnel, doğru ve anlamı değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eder (E3.10). Öğrencilere 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin etkileri ile ilgili düşün-eşleş-paylaş uygulaması yaptırılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden gruplara ayrılmaları ve 1919-1945 yılları arasındaki bilimsel, teknolojik ve kültürel gelişmelerin toplum hayatına etkilerini ifade eden makale yazmaları istenir (SDB2.2).
Öğrencilerden Milletler Cemiyeti ile Birleşmiş Milletlerin yapısını ve faaliyetlerini karşılaştırarak işleyişlerini değerlendiren eleştirel bir makale yazmaları istenebilir.
1929 Dünya Ekonomik Buhranı ve etkileri ile ilgili animasyon hazırlamaları ve bu animasyonu sınıf ortamında sunmaları istenebilir.
* Öğrenciler; II. Dünya Savaşı sırasında atom bombası kullanımının dünya düzenindeki siyasi, sosyal, ekonomik ve teknolojik etkileri ile ilgili araştırma yapmaları ve edindikleri bilgilerden hareketle belgesel hazırlayıp hazırladıkları belgeseli sınıfta sunmaları için yönlendirilebilir.
Öğrencilere 1919-1945 yılları arasındaki başlıca sosyal ve ekonomik gelişmeler tarihsel akış şeması veya bilgi görseli aracılığıyla sadeleştirilerek verilebilir ve öğrencilerden konu ile ilgili başlıca gelişmeleri listelemeleri istenebilir.
Öğrencilere 1919-1945 yılları arasındaki başlıca siyasi gelişmeler ve askerî mücadelelerin Türk dünyasına etkileri listelenerek verilebilir. Öğrencilerden listelenen gelişmeleri öğretmenlerinden ve akranlarından yardım alarak ilgili eşleştirme tablosu üzerinde işaretlemeleri istenebilir.
1919-1945 yılları arasındaki dönemi yansıtan bir belgesel veya film izleyerek öğrendiklerini sınıfta paylaşmaları istenebilir.
Güncelleme tarihi: 04.09.2026