Türkçe Alan Becerileri (TAB)

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde Türkçe alan becerileri tüm beceri alanlarının, okuryazarlıkların, eğilimlerin ve değerlerin temel bileşeni olarak ele alınmıştır. Ana dili aracılığıyla iletişim kuran kişi, dili anlama ve anlatma amacıyla kullanmaktadır. Anlama, başkaları tarafından gönderilen görsel ve işitsel uyaranların (ses, yazı, görüntü vb.) kişi tarafından anlamlandırılmasıdır. Anlatma ise görsel ve işitsel uyaranların (ses, yazı, görüntü vb.) içerik üretmek üzere kişi tarafından kullanılmasına dayanan bir süreçtir. Türkçe alan becerileri; anlama ve anlatma çerçevesinde Dinleme/İzleme, Okuma, Yazma ve Konuşma becerileriyle ele alınmıştır. Anlama ve anlatma bütünleşik nitelik taşıyan dil becerileri oldukları için kişi iletişim ortamının bileşenlerine uygun olarak dilsel iletişim etkinliğini yönetme, anlam ve içerik oluşturma, üretilen anlamı çözümleme ve kural uygulama işlemlerini gerçekleştirmektedir. Programda Türkçe alan becerileri olarak yer verilen bu becerilere yönelik uygun süreç bileşenleri de oluşturulmuştur. Bu bileşenlerin bir bölümü kavramsal becerilerden oluşmaktadır. Bunun sebebi söz konusu becerilerin dilden bağımsız düşünülemeyecek olmasıdır. Dilin anlam ve yapı boyutlarına özgü bilgiler (söz varlığını kullanabilme, yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme vb.) kural uygulama işlemi olarak verilmiştir. Türkçe alanına özgü son işlem olan kendine uyarlama (öz yansıtma becerisi), benlik becerileri arasından alınmış ve alana özgü beceri olarak sunulmuştur. Bu yapılırken ana dili eğitimi sürecinde kişinin dil becerisini geliştirme süreci hakkında düşünmesi, kendini değerlendirmesi ve uyarlayabilmesi; sonunda kendi dinleyici, okuyucu, konuşmacı ve yazar kimliğini oluşturması amaçlanmıştır.

Türkçe Alan Becerileri (TAB)

Anlama Becerileri

Dinleme/İzleme Becerisi (TAB1)

Dinleme/izleme becerisi; "dinlemeyi/izlemeyi yönetme", "anlam oluşturma", "çözümleme" ve "süreci değerlendirme" bütünleşik becerilerinden oluşmaktadır.

TAB1.1.Dinlemeyi/İzlemeyi Yönetme

Süreç bileşenleri
TAB1.1.SB1. Seçim yapmak
TAB1.1.SB2. İlişkiyi sürdürmek

TAB1.2.Anlam Oluşturma

Süreç bileşenleri
TAB1.2.SB1. Ön bilgilerle bağlantı kurmak
TAB1.2.SB2. Tahmin etmek
TAB1.2.SB3. Çıkarım yapmak
TAB1.2.SB4. Karşılaştırmak
TAB1.2.SB5. Sınıflandırmak
TAB1.2.SB6. Tepki vermek

KB2.4. Çözümleme

Süreç bileşenleri
KB2.4.SB1. Nesne, olgu ve olaylara ilişkin parçaları belirlemek
KB2.4.SB2. Parçalar arasındaki ilişkileri belirlemek

TAB1.3. Süreci Değerlendirme

Süreç bileşenleri
TAB1.3.SB1. Kendini değerlendirmek
TAB1.3.SB2. Tepki ortaya koymak

Okuma Becerisi (TAB2)

Okuma becerisi; "okumayı yönetme", "anlam oluşturma", "çözümleme" ve "süreci değerlendirme" bütünleşik becerilerinden oluşmaktadır.

TAB2.1.Okumayı Yönetme

Süreç bileşenleri
TAB2.1.SB1. İnceleme ve görüş oluşturmak
TAB2.1.SB2. Seçim yapmak

TAB2.2.Anlam Oluşturma

Süreç bileşenleri
TAB2.2.SB1. Ön bilgilerle bağlantı kurmak
TAB2.2.SB2. Tahmin etmek
TAB2.2.SB3. Çıkarım yapmak
TAB2.2.SB4. Karşılaştırmak
TAB2.2.SB5. Sınıflandırmak
TAB2.2.SB6. Tepki vermek

KB2.4. Çözümleme

Süreç bileşenleri
KB2.4.SB1. Nesne, olgu ve olaylara ilişkin parçaları belirlemek
KB2.4.SB2. Parçalar arasındaki ilişkileri belirlemek

TAB2.3. Süreci Değerlendirme

Süreç bileşenleri
TAB2.3.SB1. Kendini değerlendirmek
TAB2.3.SB2. Tepki ortaya koymak

Anlatma Becerileri

Konuşma Becerisi (TAB3)

Konuşma becerisi; "konuşmayı yönetme", "içerik oluşturma", "kural uygulama" ve "süreci değerlendirme" bütünleşik becerilerinden oluşmaktadır.

TAB3.1.Konuşmayı Yönetme

Süreç bileşenleri
TAB3.1.SB1. Seçim yapmak
TAB3.1.SB2. İlişkiyi sürdürmek

TAB3.2.İçerik Oluşturma

Süreç bileşenleri
TAB3.2.SB1. Ön bilgilerle bağlantı kurmak
TAB3.2.SB2. Tahmin etmek
TAB3.2.SB3. Karşılaştırmak
TAB3.2.SB4. Sınıflandırmak
TAB3.2.SB5. Yeniden ifade etmek
TAB3.2.SB6. Tepki vermek
TAB3.2.SB7. Sesle anlam oluşturmak
TAB3.3.SB.8. Görselle anlam oluşturmak
TAB3.2.SB9. Sunmak

TAB3.3.Kural Uygulama

Süreç bileşenleri
TAB3.3.SB1. Plan hazırlamak
TAB3.3.SB2. Düşünceyi geliştirme yollarını kullanmak
TAB3.3.SB3. Uygun söz varlığı kullanmak
TAB3.3.SB4. İletileri açık ve örtük biçimde ifade etmek
TAB3.3.SB5. Türkçe dil yapısını uygulamak
TAB3.3.SB6. Bağdaşıklık ögelerini kullanmak
TAB3.3.SB7. Beden dilini ve mekânı kullanmak

TAB3.4. Süreci Değerlendirme

Süreç bileşenleri
TAB3.4.SB1. Kendini değerlendirmek
TAB3.4.SB2. Tepki ortaya koymak

Yazma Becerisi (TAB4)

Yazma becerisi; "yazmayı yönetme", "içerik oluşturma", "kural uygulama" ve "süreci değerlendirme" bütünleşik becerilerinden oluşmaktadır.

TAB4.1.Yazmayı Yönetme

Süreç bileşenleri
TAB4.1.SB1. Seçim yapmak
TAB4.1.SB2. İlişkiyi sürdürmek

TAB4.2.İçerik Oluşturma

Süreç bileşenleri
TAB4.2.SB1. Ön bilgilerle bağlantı kurmak
TAB4.2.SB2. Tahmin etmek
TAB4.2.SB3. Karşılaştırmak
TAB4.2.SB4. Sınıflandırmak
TAB4.2.SB5. Yeniden ifade etmek
TAB4.2.SB6. Tepki vermek
TAB4.2.SB7. Görsele anlam oluşturmak
TAB4.2. SB8. Sunmak

TAB4.3.Kural Uygulama

Süreç bileşenleri
TAB4.3.SB1. Plan hazırlamak
TAB4.3.SB2. Düşünceyi geliştirme yollarını kullanmak
TAB4.3.SB3. Uygun söz varlığı kullanmak
TAB4.3.SB4. İletileri açık ve örtük biçimde ifade etmek
TAB4.3.SB5. Türkçenin dil yapılarını kullanmak
TAB4.3.SB6. Bağdaşıklık ögelerini kullanmak
TAB4.3.SB7. Yazım kurallarını uygulamak
TAB4.3.SB8. Noktalama kurallarını uygulamak

TAB4.4.Süreci Değerlendirme

Süreç bileşenleri
TAB4.4.SB1. Kendini değerlendirmek
TAB4.4.SB2. Tepki ortaya koymak