60-72 Ay Günlük Plan Örneği

Güne Başlama Zamanı

Sınıfa gelen çocuklar günün zaman dilimine uygun bir selamlama ile karşılanır. Yoklama için, üzerinde çocukların fotoğraflarının bulunduğu vagonlardan oluşan bir tren panosu hazırlanır. Çocuklar kutudan aldıkları çubuğu kendi vagonlarına yerleştirerek yoklamaya katılır. Ardından sınıfta bulunan ve bulunmayan çocuklar birlikte belirlenir.

Öğretmen günün sorumlusu olan çocuğu açıklar. Günün sorumlusu; takvim ve hava durumu panosunu düzenler. “Bugün günlerden ne?”, “Bugün ayın kaçı?” ve “Bugün hava nasıl?” gibi rutin sorular üzerine sohbet edilir.

Daha sonra çocuklarla duygu durumları hakkında sohbet edilir. Her çocuğa sırayla bir ayna verilir. Çocuklardan aynaya bakarak o gün ne hissettiklerini ifade etmeleri istenir. Duygusunu paylaşan çocuk aynayı yanındaki arkadaşına vererek etkinliğin sürmesini sağlar (SDB1.2, D12.1).

Öğrenme Merkezlerinde

Oyun Çocuklara öğrenme merkezleri tanıtılır ve her merkezin hangi etkinlikleri içerdiği hakkında kısa bilgiler verilir. Üzerinde öğrenme merkezi görsellerinin yer aldığı ve her merkezin altında merkeze kabul edilecek çocuk sayısını gösteren boşlukların bulunduğu merkez seçim panosu hazırlanır. Her merkeze belirlenen sayıda çocuk kabul edilir. Çocuklardan, gitmek istedikleri öğrenme merkezinin görselinin altındaki boş alanlardan birine kendi fotoğraflarını yerleştirmeleri istenir. Bir merkezdeki kontenjan dolduğunda çocuklar diğer merkezleri tercih eder. Merkezlerde çocukların ilgi ve ihtiyaçlarına uygun materyaller erişilebilir şekilde düzenlenir. Çocukların merkezlerde yeterli süreyle oyun oynamaları ve keşif yapmaları desteklenir. Merkez değişim zamanı geldiğinde öğretmen zil sesiyle geçişi haber verir ve çocukları seçtikleri yeni merkeze yönlendirir. Süreç boyunca öğretmen çocukların oyunlarını gözlemler, gereksinim duyduklarında sözel rehberlik sağlar ve akran etkileşimlerini destekler.

Beslenme, Toplanma ve Temizlik

Çocuklar öğrenme merkezlerindeki oyunlarını tamamladıktan sonra EBA Platformunda yer alan “Toplanma Zamanıymış” isimli şarkı eşliğinde kullandıkları oyuncak ve materyalleri ait oldukları yerlere yerleştirir. Tüm materyaller toplandıktan sonra sınıfın düzeni birlikte kontrol edilir. Ardından el yıkama, beslenme ve temizlik süreçlerine geçilir. Çocuklar beslenme öncesinde ve sonrasında temizlik kurallarına uygun davranır, kullandıkları malzemeleri toplar, oluşan atıkları uygun çöp kutusuna atar ve sınıfın temiz ve düzenli kalmasına katkı sağlar. Süreç boyunca çocukların sorumluluk almaları, ortak kullanım alanlarını özenle kullanmaları ve çevre temizliğine ilişkin farkındalık geliştirmeleri desteklenir (D16.1).

ETKİNLİKLER

Matematik (Büyük Grup Etkinliği)

• Çocukların dikkatini çekmek amacıyla “Bugün yapacağımız etkinliklerde bize bir taşıt eşlik edecek. Sizce bu taşıt hangisi olabilir?” sorusu yöneltilir ve çocukların tahminleri dinlenir (E1.1). Taşıta ilişkin ipuçları sırayla paylaşılır: “Karada hareket eder. Aynı anda çok sayıda insan bu taşıtla yolculuk yapabilir. Çok sayıda tekerleği vardır. Rayların üzerinde ilerler.” Her ipucundan sonra çocuklardan taşıtın ne olabileceğine ilişkin yeniden tahminde bulunmaları istenir. Çocukların ipuçlarını dikkatle dinlemeleri desteklenir (E3.2). Önceki ipuçlarını yeni ipucuyla birlikte değerlendirerek tahminlerini gözden geçirmeleri sağlanır (E3.6).

• Çocuklar tren cevabına ulaştıktan sonra trenin lokomotif ve vagonlardan oluşması, raylar üzerinde ilerlemesi ve aynı anda çok sayıda insanın yolculuk yapmasına imkân sağlaması gibi özellikleri hakkında kısa bir sohbet gerçekleştirilir. Ardından panodaki lokomotif görseline dikkat çekilerek “Lokomotifimiz sınıfımıza ulaşmış ancak vagonları sınıfın farklı noktalarına saklanmış. Vagonları bulup trenimizi tamamlayalım.” denir. Hareketli bir müzik açılır. Çocuklardan, müzik çaldığı sürece sınıfta dolaşarak her birinde 1’den 20’ye kadar numaralandırılmış renkli vagon kartlarından biri bulunan zarfları bulmaları istenir (HSAB.1.a, E2.5). Çocukların zarfları ararken ortak kullanım alanında birbirlerinin kişisel alanlarına ve sınırlarına dikkat ederek hareket etmelerine rehberlik edilir (HSAB.5.a, D8.2). Güvenliklerini tehlikeye sokacak biçimde hareket etmemeleri gerektiği hatırlatılır (D16.1). Bütün zarflar bulunduğunda müzik durdurulur. Zarflar açılarak içlerindeki vagon kartları çocuklara dağıtılır. Sınıf mevcuduna göre çocukların bir vagon kartını bireysel olarak veya bir arkadaşıyla birlikte temsil etmeleri sağlanır. “Şimdi trenimizi oluşturacağız. Bakalım vagonlarımız doğru sırayı bulabilecek mi?” denilerek çocuklardan ellerindeki vagon kartlarında bulunan sayılara göre 1’den 20’ye kadar küçükten büyüğe doğru sıralanmaları istenir (MAB.1.e). Çocuklar kartların üzerindeki sayıları karşılaştırarak hangi sırada yer almaları gerektiğine birlikte karar verir. Bir vagonun yeri konusunda farklı görüşler ortaya çıktığında sayı sırasını kontrol ederek ortak bir karara ulaşmaları sağlanır (SDB2.2). Sıralama tamamlandığında çocuklar bir tren oluşturur. “Trenimiz hareket ediyor.” denilerek müzik yeniden başlatılır. Çocuklar sınıfta tren gibi ilerler (HSAB.1.a). Hareket ederken aralarında yeterli mesafe bırakmaları sağlanır (HSAB.5.a). Yolculuk sırasında “Tünele giriyoruz, eğilelim.”, “Köprüden geçiyoruz, yavaş yürüyelim.”, “İstasyona yaklaşıyoruz, yavaşlayalım.”, “Tren hızlanıyor.” ve “Tren yavaşlıyor.” gibi yönergeler verilir. Çocuklar verilen yönergelere uygun hareket ederek yolculuğu sürdürür (HSAB.1.a). Zaman zaman “Birinci vagon elini kaldırsın.”, “İkinci vagon eğilsin.” ve “Beşinci vagon alkışlasın.” gibi yönergeler verilerek çocukların tren içindeki sıralarını belirlemeleri istenir (MAB.1.f). Çocuklar bulundukları sıraya göre verilen hareketleri gerçekleştirir (HSAB.1.a). Müzik durduğunda “Son istasyona geldik.” denilerek panoda bulunan lokomotif görseline dikkat çekilir. Çocuklardan vagon kartlarını sayı sırasını bozmadan lokomotifin arkasına yerleştirmeleri istenir (MAB.1.e). Vagonlarını yerleştirmek için sıralarını beklemeleri sağlanır (D12.1). Çocukların arkadaşlarına fırsat tanımaları konusunda rehberlik edilir. Her çocuğun sorumlu olduğu vagon kartını doğru yere yerleştirerek görevini tamamlaması desteklenir (D16.3).

• Tren tamamlandıktan sonra vagonlar çocuklarla birlikte 1’den 20’ye kadar ileriye doğru birer ritmik sayılır (MAB.1.a). Ardından “Trenimizde toplam kaç vagon var?” sorusu yöneltilir. Çocuklar vagonları sayarak trende toplam 20 vagon bulunduğunu belirler (MAB.1.ç). Daha sonra panoda yalnızca 1-10 arasındaki vagonlar bırakılır. Her çocuğa 1-10 arasındaki sayı kartlarından biri ve vagonlarla aynı renklerde hazırlanmış renk kartlarından biri dağıtılır. “Şimdi trenimizle ilgili bazı sorular soracağım. Soruların cevabı bir sayı veya renk olacak. Doğru cevaba karşılık gelen sayı ya da renk kartı sizdeyse kartınızı havaya kaldıracaksınız.” denilerek oyunun kuralı açıklanır. Trenle ilgili sorular yöneltilir: “Birinci sıradaki vagon hangi renktedir? İkinci sıradaki vagon hangi renktedir? Onuncu sıradaki vagon hangi renktedir? Mavi vagon kaçıncı sıradadır (MAB.1.f)? 4 numaralı vagondan önce hangi vagon gelmektedir? 5 numaralı vagondan sonra hangi vagon gelmektedir? 6 numaralı vagon hangi iki vagonun arasındadır (MAB.1.d)?“ Ardından istekli çocuklar vagonların sayı, renk ve sıra bilgilerine ilişkin sorularını arkadaşlarına yöneltir (OB7). Her sorudan sonra çocukların kaldırdıkları kartlar tren üzerinde birlikte kontrol edilir.

• Sorular tamamlandıktan sonra 1-10 arasındaki vagon kartları panodan çıkarılarak karışık biçimde çocuklara verilir. “Trenimiz bu kez büyük sayıdan küçük sayıya doğru ilerleyecek. Vagonları nasıl sıralamamız gerekir?” sorusu yöneltilir. Çocuklar vagon kartlarını 10’dan 1’e doğru büyükten küçüğe sıralar (MAB.1.e). Oluşturdukları sırayı birlikte kontrol etmeleri desteklenir (E3.6). Vagonlar lokomotifin arkasına yerleştirildikten sonra 10’dan 1’e doğru geriye ritmik sayılır (MAB.1.b).

Müzik (Büyük Grup Etkinliği)

• Çocuklara EBA Platformu’nda yer alan “Bir Biletim Olsaydı” isimli şarkı açılır (MDB.1.b). Şarkıyı dinlerken sözlerde geçen taşıtları fark etmeleri istenir (E3.2). Şarkı tamamlandıktan sonra “Şarkıda hangi taşıtlardan bahsedildi?” sorusu yöneltilir. Çocukların yöneltilen soruya cevap vermeleri desteklenir (SDB2.1). “Şarkıda geçen taşıtlardan hangisiyle yolculuk yapmak isterdin? Neden?” sorusuyla çocukların kişisel seçimlerini açıklamaları sağlanır (SDB1.1). Çocukların arkadaşları konuşurken sözlerini kesmeden dinlemeleri desteklenir (D14.1).

• Ardından öğretmen şarkının belirlediği bir bölümünü önce yavaş, daha sonra hızlı tempoda söyler. Çocuklardan iki söyleyiş biçimini dikkatle dinlemeleri istenir (E3.2). “İki söyleyiş arasında nasıl bir fark vardı?”, “Hangisi daha hızlıydı?” ve “Hangisi daha yavaştı?” gibi sorular yöneltilir. Çocukların müzikteki hızlı ve yavaş tempo farklılıklarını ifade etmeleri sağlanır (MDB.3.a).

• Her çocuk bir çift ritim çubuğu alır. Öğretmen şarkının belirlenen bölümünü yavaş tempoda söylerken çocuklar ritim çubuklarıyla yavaş tempoya uygun biçimde eşlik eder (MÇB.1.ç). Aynı bölüm hızlı tempoda tekrarlandığında çocuklar ritimlerini duydukları tempoya göre hızlandırır (MÇB.1.ç). Daha sonra öğretmen şarkıyı farklı bölümlerde hızlı ve yavaş tempoda söyleyerek çocukların tempo değişikliklerini dikkatle dinlemelerini sağlar (E3.2). Çocuklar ritim çubuklarıyla duydukları tempoya uygun biçimde eşlik eder (MÇB.1.ç).

• Etkinlik sonunda çocuklara “Yavaş tempoya mı, hızlı tempoya mı eşlik etmek daha kolaydı? Neden?” sorusu yöneltilir. Çocukların etkinlikte zorlandıkları bölümü ifade etmeleri desteklenir (SDB1.1). “Müziğin temposu değiştiğinde ritim çubuklarını kullanma biçimin nasıl değişti?” sorusuyla çocukların deneyimlerini açıklamaları sağlanır.

Sayı sıralaması yaparken çocuklardan treni büyükten küçüğe doğru yeniden oluşturmaları veya bir vagon eksik bırakılarak, eksik bırakılan vagonun hangi sayı olduğunu bulmaları istenebilir. Ritim etkinliğinde çocukların şarkının belirli bölümlerine uygun yavaş-hızlı ritim kalıpları oluşturmaları ve arkadaşlarına uygulatmaları sağlanabilir.

Sayı sıralamasında önce 1-5 arasındaki sayı kartlarıyla çalışmaları sağlanabilir. Gerektiğinde öğretmenle birlikte ritmik sayma yapılarak doğru sırayı bulmalarına sözel ipuçlarıyla rehberlik edilebilir. Ritim etkinliğinde önce öğretmenin ritmini izleyerek ardından bağımsız olarak ritim çubuklarıyla eşlik etmeleri desteklenebilir.

Aile Katılımı: Evde sandalyeler arka arkaya dizilerek bir tren oluşturulabilir. Çocuğunuzdan sevdiği oyuncakları trenin vagonlarına istediği sırayla yerleştirmesi istenebilir. Oyuncaklar yerleştirildikten sonra çocuğunuza “Birinci vagonda kim var?”, “Ayıcığın arkasında kim oturuyor?”, “Son vagonda hangi oyuncak oturuyor?”, “Beşinci sıradaki kimdi, hatırlıyor musun?” gibi sorular yöneltilebilir. Daha sonra oyuncakların yerleri değiştirilerek benzer sorular tekrar sorulabilir.