5. Öğrenme Alanı: Doğa Ve Çevre

HB.2.5.1

Hava olayları ve mevsimlerin özellikleri ile ilgili görsel, belgesel, kısa film gibi eğitici içerik lerden yararlanılır (OB4). Sunulan içeriklerden yola çıkarak öğrencilerden mevsimlerin ve  mevsimlerde gözlenen hava olaylarının özelliklerini anlatmaları istenir (OB2). Okulun yakın  çevresine eğitsel gezi düzenlenerek öğrencilerin gözlem yapmaları sağlanır. Öğrencilerden  belirli bir saat, gün veya haftada hava durumu, sıcaklık, bulutluluk gibi hava olaylarına ait  gözlem defteri veya günlük tutmaları istenir. Hava olayları için yağışlı, güneşli, rüzgârlı gibi  kriterler belirlemeleri istenir. Sonbahar, kış, ilkbahar, yaz mevsimlerinin özelliklerini incele meleri beklenir. Bu süreçte çevrelerindeki doğa olaylarını daha iyi anlamaları için öğrenciler  araştırmacı ve sorgulayıcı olmaya teşvik edilir (D3.3, E3.8). Öğrencilerden topladıkları veri lerden hareketle grup çalışması yapmaları; hava olayları ve mevsimlerin özelliklerini göste rebilecekleri mevsim şeridi, tablo, çizelge, nesne grafiği gibi bir ürün oluşturmaları istenir.  Süreç; eşleştirmeli, doğru yanlış, kısa cevaplı gibi maddelerden oluşan bir çalışma yaprağı  ile değerlendirilebilir. 

HB 2.5.2

Öğrencilere sınıfta veya okul bahçesinde nesnelerin konumuna dikkat ederek gözlem  yapma görevi verilir. Sınıfta bir nesnenin yerini belirlemeleri ve bu nesnenin hangi yönde  olduğunu ifade etmeleri için ana yönleri gösteren okların olduğu tabelalar sunularak öğ rencilere rehberlik yapılır (E1.1, OB4). Nesnelerin hangi yönde olduğunu belirlemeleri için  küçük gruplar hâlinde çalışarak yön oku ve nesne eşleştirmesi görevi ile ana yönleri kav rama fırsatı verilir (SDB2.2). Güneş’in konumuna göre nesnelerin gölgelerinin düştüğü yön  belirlenir. Öğrencilerden doğadaki özelliklerin yön belirleme ile ilişkisini incelemeleri istenir.  Fikir taraması, beyin fırtınası, konuşma halkası gibi tartışma tekniklerinden yararlanılarak  Güneş’in konumu, yosun, karınca yuvası, Kutup Yıldızı gibi doğadaki özelliklerin yön belir leme ile ilişkisine dikkat çekilir (KB2.18). Bu süreçte öğrencilere görsel veya işitsel mater yaller sunularak öğrencilerin merak duymaları, soru sormaları, doğru ve güvenilir bilgiye  ulaşma yollarını öğrenmeleri, çeşitli fikir ve yeni bilgilere açık olmaları teşvik edilir (D3.3,  E3.8, SDB2.1). Öğrencilerin çevrelerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeleri ve doğadan  yararlanarak yönlerini belirlemeleri sağlanır (E1.5). Konu ile ilgili eğitsel oyunlardan yarar lanılarak öğrencilerin yön bulma becerilerini geliştirmeleri sağlanır. Bu oyunlar, öğrencilerin  eğlenirken öğrenmelerine ve yön bulma becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur (E2.5).  Süreç boyunca gözlem formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. 

HB.2.5.3

Öğrencilerden afetlere karşı alınması gereken önlemlere ilişkin bilgi toplama araçlarını be lirlemeleri istenir. Bunun için öğrencilere film, video, animasyon, resimli grafik gibi eğitici  içerikler sunulur. Öğrencilerden sunulan içeriklerden bilgi toplamaları beklenir. Orman yan gınları, deprem, sel, heyelan ile çığın doğaya ve canlılara etkisi üzerinde durulur. Afetlere  karşı hazırlıklı olmanın doğa ve ülkenin geleceği için önemine dikkat çekilir. Ülke varlıklarına  sahip çıkmanın önemi vurgulanır (D19.3). Tehlike avı, imdat yarışı gibi etkinlikler yaptırılır. Öğ rencilerden afet ve acil durum çantası hazırlamaları istenir (D5.3). Bu süreçte öğrencilerin  afetlere karşı alınması gereken önlemlere ilişkin soru sormaları sağlanarak elde ettikleri  bilgilerin doğruluğunu kontrol etmeleri istenir (E3.8). Öğrencilerden elde ettikleri bilgileri  kaydetmeleri istenir. Bu bilgilerin yer aldığı afiş, poster gibi ürünler hazırlamalarına yönelik sınıf içi performans görevi verilebilir. Konu ile ilgili araştırma yapmaları, ihtiyaç duyacağı ma teryalleri belirlemeleri ve bir planlama yaparak ürünlerini oluşturmaları istenebilir. Oluştur dukları ürünleri sınıfta sergilemeleri veya sunmaları beklenebilir. Ürünler, bütüncül dereceli  puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Süreç; eşleştirmeli, doğru yanlış, kısa cevaplı gibi  maddelerden oluşan bir çalışma yaprağı ile değerlendirilebilir. 

HB.2.5.4

Su, maden, toprak, orman gibi doğal kaynakların kullanımıyla ilgili soru cevap, tek cümlelik  özetler, bir dakikalık denemeler gibi tartışma teknikleri kullanılarak öğrencilerin kaynakları  kullanma davranışlarını gözden geçirmeleri sağlanır. Kaynakları ihtiyaçları ölçüsünde kul lanmanın önemine değinilerek, kaynakların sınırsız olmadığına dikkat çekilir. Öğrencilere  kaynakların tasarruflu kullanımı ile ilgili yapılandırılmış röportaj, gözlem yapma gibi görevler  verilir. Öğrencilerden bu süreçte hangi kaynakların kullanıldığını not almaları istenir (E2.2).  Kaynakların tasarruflu kullanımına yönelik drama, canlandırma gibi etkinlikler gerçekleşti rilerek çıkarım yapmaları sağlanır (SDB3.3). Öğrencilerden kaynakları tasarruflu kullanarak  israftan kaçınmaları ve israfın olası zararlarını fark etmeleri beklenir (D17.2, E1.4). Kaynak  tasarrufuna yönelik plan yapmaları istenir (D17.1). Kaynakları etkili şekilde kullanmaları,  aile ve arkadaşlarına örnek olmaları, sahip olduklarının değerini bilmeleri sağlanır (D17.3).  Ülke varlıklarına sahip çıkmaları beklenir (D19.3, OB8). Konu ile ilgili hikâye, örnek olay gibi  metinler sunularak grup tartışması, beyin fırtınası gibi tekniklerle öğrencilerin çıkarımları nı değerlendirmeleri beklenir. Öğrencilerden tasarrufu teşvik eden poster, afiş gibi ürünler  hazırlamaları ve sunmaları istenebilir (SDB2.2). Ürünler, dereceli puanlama anahtarı ile de ğerlendirilebilir.

Öğrencilerden hava olaylarının özellikleri ve mevsimlerle olan ilişkisine yönelik resimli bilgi  kartları hazırlamaları istenebilir. Hazırladıkları bilgi kartlarından yararlanarak akranlarına  konu ile ilgili açıklamalar yapmaları ve soru cevap etkinlikleri gerçekleştirmeleri  sağlanabilir.

Doğada yön bulmayı konu alan, ana yönler ve doğadaki yön belirleme ipuçlarını da  kullandıkları kısa bir hikâye yazmaları istenebilir.

Öğrencilerin afetlere karşı alınabilecek önlemlere ilişkin broşür hazırlamaları ve bunları  okul arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanabilir.

Öğrencilerin kaynakların tasarruflu kullanımına yönelik araştırma yapmaları ve araştırma  sonuçlarını vatanseverlik kavramı ile ilişkilendirerek sunmaları desteklenebilir.

 Hava olayları ile mevsimlerin özellikleri, görsel kartlar ve fotoğraflar kullanılarak  karşılaştırmalı biçimde incelenebilir.

Öğrencilere doğadan yararlanarak yön bulmayla ilgili eğitici dijital oyunlar oynatılabilir.

Afet istasyonu oluşturularak her istasyonda farklı bir afet türüne yönelik kısa uygulamalı  görevler gerçekleştirmelerine fırsat verilebilir.

Öğrencilerin doğal kaynakları ihtiyaç, istek ve israf bakımından sınıflandırmaları,  tasarruflu kullanım davranışlarını belirlemeleri amacıyla kart eşleştirme ve sınıflandırma  çalışmaları yapılabilir.