5. Öğrenme Alanı: Doğa Ve Çevre

 HB.1.5.1 

Öğrencilerden yakın çevresinde bulunan doğadaki varlıkları gözlemleme amaçlarını belirle meleri istenir. Soru cevap, beyin fırtınası gibi tekniklerle öğrencilerden konu ile ilgili düşün celerini ifade etmeleri beklenir. Gözlemleme ölçütü olarak canlı (bitki, hayvan) ve cansız var lıklar belirlenir. Öğrencilerden çeşitli doğa etkinlikleri ile yakın çevresinde bulunan doğadaki  varlıklara ilişkin veri toplamaları beklenir. Bu aşamada öğrencilere okul bahçesi veya yakın  çevresinde belirlenen bir alanda doğa ile ilgili gözlem yapma fırsatı verilir. Öğrencilerden not  alma, resim çizme, fotoğraf çekme gibi yollarla veri toplamaları beklenir (OB4, KB2.6). Göz lem sırasında öğrencilerin çevrelerine duyarlı olmaları, doğaya ve bütün canlılara karşı sevgi  göstermeleri istenir (D5.2, D9.3, D15.1). Öğrencilerin doğaya, tüm canlılara karşı duygusal  bağlarını güçlendirmeleri ve doğaya saygı duymanın önemine yönelik empati geliştirmeleri  desteklenir (D14.3, E2.1). Veri toplama sürecinde karşılaşılan zorlukların üstesinden gelme  konusunda öğrencilerin azim göstermeleri teşvik edilir (E1.3). Konuşma halkası, öğrenme  günlükleri gibi yöntemler kullanılarak öğrencilerden gözlemlerine ilişkin örnekler vermele ri istenir. Öğrencilerin yakın çevresinde bulunan doğadaki varlıklara ilişkin topladığı verileri  sınıflandırmaları sağlanır. Öğrencilerden gözlemlerini yansıtan afiş, poster gibi ürünler ha zırlamaları istenir. Oluşturulan ürünler, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendi rilebilir.

HB.1.5.2

Öğrencilerden modeller üzerinden gök cisimlerinin özelliklerini belirlemeleri istenir. Konu  gök cisimlerinin büyüklüklerine ve şekillerine ilişkin özellikler ile sınırlı tutulur. Bu süreçte  öğrencilere gök cisimleriyle ilgili kısa film, belgesel, fotoğraf, görseller gibi eğitici içerikler  sunulur (OB4). Öğrencilerin Güneş, Dünya ve Ay’a ilişkin sorular sorması için beyin fırtınası,  soru cevap gibi teknikler kullanılır (E3.8). Öğrencilerden modeller üzerinden gök cisimlerinin  benzerlik ve farklılıklarını listelemeleri beklenir. Öğrencilere Güneş, Dünya ve Ay’ın şekil ve  büyüklük açısından benzerlik ve farklılıklarına yönelik renkli çizim, basit resimli sınıflandırma  listesi, zihin haritası gibi yollarla bir ürün oluşturmaları önerilir. Süreç; eşleştirmeli, doğru  yanlış, kısa cevaplı gibi maddelerden oluşan bir çalışma yaprağı ile değerlendirilebilir.

HB.1.5.3 

Öğrencilere afet türlerini tanıyabilmeleri için deprem, sel, yangın, heyelan, çığ gibi afetlere  ilişkin belgesel, animasyon, bilgi grafiği gibi eğitici içerikler sunulur (OB2). Afetlerle ilgili  fikir taraması, tek kelimelik tamamlama soruları gibi etkinlikler yapılarak öğrencilerden  deprem, orman yangınları gibi afet türlerini tanımaları, afetlerin nedenlerini ve sonuçlarını  ifade etmeleri beklenir (D5.3). Öğrencilerden grup çalışması yaparak afetlerle ilgili bilgilerini  somutlaştırmak amacıyla afiş, broşür gibi ürünler hazırlamaları istenir (SDB2.2). Ürünler,  bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

HB.1.5.4 

Öğrencilerin kâğıt, plastik, cam, pil, metal gibi geri dönüştürülebilen atıkları belirlemeleri  sağlanır. Bu maddelerin geri dönüşümü hakkında örnek olay, metin sunularak ya da  beyin fırtınası, eşleştirme kartları gibi teknikler kullanılarak geri dönüşümün önemini fark  etmeleri sağlanır (E1.1). Öğrencilere geri dönüştürülebilen atıkların neden ayrıştırılması  gerektiği hakkında kısa film, kamu spotu, animasyon, video gibi eğitici içerikler sunulur.  Bu içeriklerle öğrencilerin geri dönüşüm konusundaki farkındalıkları artırılır (D5.2, OB8).  Öğrencilerden atık maddeleri geri dönüştürülebilirlik durumuna göre ayrıştırmaları istenir.  Geri dönüştürülebilen atıkları sınıflandırmaya yönelik sınıf içi performans görevi verilebilir. Öğrencilerden kâğıt, cam, plastik, metal gibi geri dönüştürülebilen atıkları toplamaları  istenebilir. Toplanan ve sınıflandırılan atık malzemelerin geri dönüşüm merkezlerine  ulaştırılması sağlanabilir. Öğrencilerden görevlerini zamanında ve eksiksiz yerine  getirmeleri istenir (D16.3). Atık kutularının üzerine etiket hazırlamaları istenir. Tasarlanan  ürünler, sınıfta ya da okulun belirlenmiş geri dönüşüm alanlarında sergilenir (D18.3).  Çevreyi temiz tutmanın ve doğadaki varlıklara değer vermenin önemi vurgulanarak  öğrencilerde sürdürülebilir çevre bilinci oluşturulması hedeflenir (OB8). Süreç, gözlem  formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir. 

 Öğrencilerin farklı zamanlarda aynı alanda yeniden gözlem yapmaları sağlanarak  doğadaki değişim ve sürekliliğe ilişkin karşılaştırmalar yapmaları desteklenebilir. Gök cisimlerine ilişkin çizimler yapmaları veya zihin haritası oluşturmaları teşvik edilebilir. Öğrencilerden afetlere yönelik bir afet eylem planı hazırlamaları istenebilir. Geri dönüşüm ve sürdürülebilirliği desteklemek amacıyla geri dönüşüm atıklarından  özgün ürünler tasarlamaları sağlanabilir. Oluşturdukları ürünleri sınıf ortamında  sergilemeleri istenebilir.

 Öğrencilerden doğadaki gözlemlerini resimle ifade etmeleri, şarkı söylemeleri veya  doğada yapmak istedikleri etkinlikleri anlatmaları istenebilir. Oyun hamuru ya da kil kullanarak gök cisimlerini modellemeleri sağlanabilir. Afet türlerini ayırt etmelerine yardımcı olacak görsel ve şematik materyallerden  yararlanarak arkadaşlarına afet türlerini tanıtabilirler. Öğrencilerin geri dönüştürülebilen atıkları doğru şekilde sınıflandırmalarına  yönelik kendi  geri dönüşüm kutularını tasarlamaları ve uygun sembol veya görsellerle etiketlemeleri  sağlanabilir.